Бүген Әдипләр: Исхак Хәйруллин
   
  |   Ташларны җыяр вакыт...  |  



Башка проектлар


Аргамак журналы битләреннән
Зөлфәт cайты
Кадыйр Сибгат сәхифәсе
Гүзәллек дөньясында
Наис Гамбәр сайты
Мизхәт Хәбибуллин сәхифәсе
Айдар Хәлим сәхифәсе
Фәүзия Бәйрәмова. Халык үзе хөкем итәр (Сталинның явыз сәясәте сәбәпле һәлак булган һәм газап күргән милләттәшләремә багышлыйм.)
Барый Ислам
Tатар телендәге гарәп-фарсы алынмалары
Татар сайтлары
Мөҗәһит сәхифәсе
Әхмәт Дусайлының рәсми сәхифәсе
Дусай авылы сайты
Мәдүнәнең рәсми сәхифәсе

Безнең дуслар


Якупова Йолдыз сайты
Белем җәүһәрләре-2010 I Халыкара интернет-проектлар бәйгесе

Фәрит Вафин сайты

Әйтер сүз

Безнең рейтинг

PR-CY.ru

Исхак Хәйруллин


A Ә Б В Г Д Е Җ З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э, Ю, Я, Һ
Сәлим Мирза Хазбиевич
Хәкимҗан Халиков
Миләүшә Халикова
Рим Халитов
Ленар Хамматов
Зөлфия Ханова
Ренат Харис
Кәүсәрия Харрасова
Харәзми
Индира Хафазетдинова
Габбас Хафизов
ЛИНАР ХАФИЗОВ
Марс Хафизов
Нәфисә Хәбибдиярова
Венера Хәбибрахманова
Фәридә Хәбибрахманова
Әхәт Хәбибуллин
Камбәр Хәбибуллин
Мизхәт Хәбибуллин
Рафис Хәбибуллин
Альмира Хәбибуллина
Рүзилә Хәбибуллина
Фәйрүзә Хәбибуллина
Әбри Хәбриев
Әсгать Хәеркәев
Фәйрүзә ХӘЙДӘРОВА
Рәшит Хәйретдинов
Сания Хәйретдинова
Гокәшә Хәйруллин
Данис Хәйруллин
Динар Хәйруллин
Исхак Хәйруллин
Айдар Хәлиуллин
Вәсимә Хәйруллина
Мәдинә Хәйруллина
Сибгат Хәким
Гөлназ Хәкимова
Гөлнара Хәкимова
Зәбир Хәлимов
Роза Хәлиуллина
Фирая Хәлиуллина
Флүрә Хәмидуллина
Дөлфәт Хәрби
Гыйззәтулла Хәсәнов
Рим Хәсәнов
Асия Хәсәнова
Рәхим Хисаметдинов
Рафис Хисами
Алинә Хисамиева
Рифкать Хисмәт
Энҗе Хөсәенова
Илсур Хөснетдинов
Хәниф Хөснуллин
Наилә Хөрмәтова
Мәгъмүрә Хөрмәтуллина
Мәхмүт Хөсәен
Әзилә Хөснетдинова
Минзифа Хөснетдинова
Алсу Хөснуллина
Гали Хуҗи
Заманында Хәсән абый Туфан белән якыннан аралашкан чакта, ул миңа атаклы татар шагыйре Исхак Хәйруллин турыңда шактый сөйләгән иде. Алар Туфан Ерак Көнчыгышта яшәгән чакта танышалар һәм озакламый дуслашып та китәләр.. И. Хәйруллин 1920-21 елларда Харбин шәһәрендә яши. (Ничек анда барып чыккандыр—анысы миңа мәгълүм түгел). Татар телендә Харбинда чыга торган «Ерак шәрык» исемле журналда шигырь һәм поэмаларын бастыра. (Соңыннан бу журнал газета рәвешендә чыгуын дәвам итә ). Хәсән абый дустының «Төш», «Корбанлык», «Газраил» исемеңдәге поэмаларын аеруча мактап телгә ала иде.
Егерменче еллар башында И.Хәйруллин туган иленә әйләнеп кайта. Башта Ерак Көнчыгышта, Верхнеудинск (хәзер Улан-Удэ) каласында яши, бераздан Казанга күчә. Хәсән абый сүзләренә караганда, 20—З0нчы елларда аның биш-алты шигырь җыентыгы басыла. Соңыннан И. Хәйруллин әдәбият күгеннән югала, күрәсең, каядыр читкә китеп, язучылык эшен ташлап тора. «Татар энциклопедия сүзлеге»ндә аның турында шундый мәгълүмат бирелгән: «Хәйруллин Исхак Нәбиулла улы (1901—1945)—шагыйрь. Иҗаты: «Тамгалар» (1927), «Утлы төннәр» (1928), «Безнең җәй» (1929) исемле җыентыклар. Бөек Ватан сугышында һәлак була».
Исхак Хәйруллин исеме «Татар әдәбияты тарихы» хезмәтенә дә кергән (IV том, 106 бит ). Монда аның белән бәйләнгән шундый вакыйга телгә алына. 1930 елның көзендә ТАПП членнарын «тазарту» кампаниясе үткәрелә. 52 кеше чакырылып, шуларның 10ысы «тазарту»ны үтә алмый. Иң беренче итеп ТАППтан Исхак Хәйруллинны чыгаралар. Сәбәбе: «комсомолда була торып та эмигрантлар матбугатында катнашу, пролетариат идеологиясенә ят булган әсәрләре булуы, тазарту вакытында үзенең хаталарын әйтеп бетерергә теләмәве өчен» (беркетмәдән).
ТАППтан куылганнан соң, И.Хәйруллин әдәбияттан читләшә һәм, репрессияләрдән качып булса кирәк, каядыр читкә китеп, тавыш-тын чыгармыйча гына яши. Кыскасы, татар шигъриятенә азмы-күпме өлеш керткән зат буларак, И.Хәйруллин да бу җыентыкта урын алырга тиеш иде.

Рафаэль Мостафин. "Казан утлары" № 9, 2010.
Габдулла Тукаев

Үз милләтен сөйгән кеше,
Милләт өчен көйгән кеше,
Аһ-ваһ итеп йөргән кеше —
Бар иде бер Габдулла.

Шигырь язды — ялыкмады,
Язудан һич тарыкмады,
Яза гына бирде, язды —
Милләтен сөйгән Габдулла.

Нәрберләрне тигез сөйде,
Татарлар өчен ул көйде,
Иртә торып ул тотынды
Шигырь язарга Габдулла.

Ләкин алай булса да ул,
Татарларга салса да юл,
Арды аның бервакыт кул —
Каберлеккә китте Габдулла.

Милләтенә сөйгән кеше,
Милләт өчен көйгән кеше,
Аһ-ваһ итеп йөргән кеше
Үлеп киткән инде хәзер.

Татар килененең зары

Нигә килдем бу дөньяга, һич тә рәхәт күрмәгәч,
Рәхәтләнеп, иркәләнеп, һич хәсрәтсез йөрмәгәч?

Һичкайда чыгу юк миңа, мин бу өйдә ябылып ятам,

Бераз гына булса да хәл җыймыйм эштән ичмасам.
Миңа бу өй зиндан инде — мин гүя мәхбүс кеби,
Читлектә ябылып яткан бичара, зәгыйфь кош кеби.

Мәхбүс шул мин! Мәхбүс шул мин! Мин бу өйнең мәхбүсе.

Ник иттең мәхбүс мине, әй юктан бар иткүче?

Шулай булсам да, кайнанам мине һич кызганмыйдыр
Нинди хәле авыр мескинәнең дип сызланмыйдыр.
www.Shigriyat.ru

© Әхмәт Дусайлы студиясе 2007-2013