Бүген Әдипләр: Мансур Гыйләҗев
   
  |   Ташларны җыяр вакыт...  |  



Башка проектлар


Аргамак журналы битләреннән
Зөлфәт cайты
Кадыйр Сибгат сәхифәсе
Гүзәллек дөньясында
Наис Гамбәр сайты
Мизхәт Хәбибуллин сәхифәсе
Айдар Хәлим сәхифәсе
Фәүзия Бәйрәмова. Халык үзе хөкем итәр (Сталинның явыз сәясәте сәбәпле һәлак булган һәм газап күргән милләттәшләремә багышлыйм.)
Барый Ислам
Tатар телендәге гарәп-фарсы алынмалары
Татар сайтлары
Мөҗәһит сәхифәсе
Әхмәт Дусайлының рәсми сәхифәсе
Дусай авылы сайты
Мәдүнәнең рәсми сәхифәсе

Безнең дуслар


Якупова Йолдыз сайты
Белем җәүһәрләре-2010 I Халыкара интернет-проектлар бәйгесе

Фәрит Вафин сайты

Әйтер сүз

Безнең рейтинг


PR-Әлфис ГаязовCY.ru

Мансур Гыйләҗев

Ә Б В <= Г =>Д Е Җ З И Й К Л М Н O Ө П Р С Т У Ү Ф Х Ч Ш Э Ю Я Һ
Риф Габбасов Рәмзия Габбасова Рәхимә Габделганиева Әмирхан бине Габделмәннан Габделгафур бине Габделмәннан Алия Габделхакова Рәмзия ГАБДЕЛХАКОВА Язилә Габделхакова Габдессәлам Илдар Габдрафыйков Айгөл Габдрахманова Ландыш Габдрахманова Фәрит Габдерәхим Мөхәммәтшәриф Габдерәшит улы Бәшир бине Габдулла Гаделшаһ бине Габдулла Гиз-эл Габид Әзһәр Габиди Илдар Габидуллин Фәния Габидуллина Альберт Гадел Әхмәт Гадел Шәүкәт Гаделша Назил Газетдинов Рәис ГАЙНЕТДИНОВ Рөстәм Гайнетдинов Мөслимә Гайнетдинова Г.Газиз (Газиз Гобәйдуллин) Ибраһим Гази Гафиулла Газиз Ришат Газиз Мәхмүт Газизов Рафаил Газизов Риза Газизов Лилия Газизова Римма Гайнанова Фәния Гайнанова Хәйдәр Гайнетдинов (Хәйдәр) Дания Гайнетдинова Әхәт Гайнуллин Мөхәммәт Гайнуллин Хәлим Гайнуллин Нур Гайсин Рәхим Гайсин Сөмбел Гайфетдинова Васил Гайфуллин Миңнеруй Гайфуллина Кадыйр Гали Баһадиршаһ Гали углы Варис Гали Гомәр Гали Кол Гали Мәхмүд бине Гали Мөхәммәт Гали Муса Гали Әнәс Галиев Әсрар Галиев Габдулла Галиев Габдулла Галиев Гариф Галиев Марсель Галиев Мөшәррәф Галиев Фаварис Галиев Фәйзи Галиев Фәнәвил Галиев Фәнзил Галиев Фәнил Галиев Шәүкәт Галиев Гөлчәчәк Галиева Розалия Галиева Суфия Галиева Фирдәвес Галиева Мөхәммәт бине Галим Айнур Галимов Атлас Галимов Габделхак Галимов Нәкыйп Галимов Шамил ГАЛИМОВ Әдилә Галимова Ләйсән Галимова Шаһидә Галимова- Хәким Галидән Руслан Галимов Фоат Галимуллин Әлфия Галимуллина Зөфәр Галиуллa Рөстәм Галиуллин Тәлгать Галиуллин Гөлшат Галиуллина Зилә Галиуллина Мәхмүт Галәү Фәридә Галиәхмәтова Камил Галиуллин Наилә Галиуллина Гүзәлия Галләмова- Язилә Галләмова Гальгаф (Нургали Галиев) Наис Гамбәр Азат Ганиев Вил Ганиев Фуат Ганиев Резеда Ганиева Рафис Гаптелганиев Нурулла Гаптуллин Гөлүзә ГАРИПОВА Илсөяр Гарипова Фәүзия Гарипова Фирдәвес Гарипова Мирсәй Гариф Нурулла Гариф Рәшит Гариф Гарифбәк Васил Гарифуллин Гамир ГAРИФУЛЛИН Дамир Гарифуллин Изил Гарифуллин Рамил Гарифуллин Зәкия Гарифуллина Ландыш Гарифуллина Рәсимә Гарифуллина Резидә Гасыймова Имәгыйль Гаспралы Макс Гатау Галяэтдин ибне Гатаулла Гайсә Гатауллин Раил Гатауллин Рәшит Гатауллин Салават Гатауллин Гөлназ Гатауллина Рәдиф Гаташ Кадрия Гатина Римма ГАТИНА Флера Гатина Атлас ГАФИЯТОВ Нурислам Гафиятов Нурфия Гафиятуллина Мәҗит Гафури Галиәсгар Гафуров-Чыгтай Гөлзилә ГАФУРОВА Гөлчрә Гафурова Әхәт Гаффар Рәкыйп Гаффар Ренат Гаффар Гафифә Гаффарова Сөмбел Гаффарова Мансур Гаяз Рәшит Гаязетдин Әлфис Гаязов Динар Гаязов Ихтыяр Гаязов Илзия Гаязова Рәйхана Гаязова Нәфис Гәрәйшин- Әнвәр Гәрәев Данис Гәрәев Мәгъсум Гәрәев Мәхмүт Гәрәев Айзирәк ГӘРӘЕВА Гөлфия Гәрәева Ләйсән Гәрәева- Лилия Гәрәева Миләүшә Гәрәева Сәлисә Гәрәева Халисә ГӘРӘЕВА Йосыф Гәрәй Рәшит Гәрәй Шамил Гәрәй Лилия Гилдиева Резеда Гобәева Гариф Гобәй Илдус ГОБӘЙ Даут Гобәйди Гөлсирин Гобәйдуллина Ләйсән Гобәйдуллина Чулпан Гобәйдулина Лилия Голымова "Абдулла Гомәр Гариф Гомәр Госман Гомәр Кадыйр Гомәров Марат Гомәров Заһирә Гомәрова Мөхәммәд Әмин Гомәр углы Фәйрүс Госман Хатип Госман Таһир Госман-Сулмаш Миркасыйм Госманов Светлана Гөлтәева ГӨЛЧӘЧӘК Флүзә Григорьева Лилия Гыйбадуллина Бәян Гыйззәт Гали ГЫЙЗЗӘТ Таҗи Гыйззәт Казбек Гыйззәтев Илгизәр Гыйззәтуллин Нур Гыйззәтуллин Рафис Гыйззәтуллин Вафирә ГЫЙЗЗӘТУЛЛИНА Гүзәл Гыйззәтуллина Люция Гыйззәтуллина Флера Гыйззәтуллина Өлфәт ГЫЙЛАЕВ Әнисә Гыйләҗетдинова Риман ГЫЙЛЕМХАНОВ Гөлфия Гыйниятуллина Галимҗан Гыйльманов Гөлүсә Гыйльметдинова Халидә ГЫЙЛЬМЕТДИНОВА Азат Гыйльми Ләбиб Гыйльми Фәрит Гыйльми Камил Гыйльмуллин Таһир Гыйлаҗев Аяз Гыйләҗев Илдус Гыйләҗев Искәндәр Гыйләҗев Мансур Гыйләҗев Наил Гыйләҗев Фәнил Гыйләҗев Хәким Гыйләҗев Рушания Гыйләҗева Cаимә Гыйльметдинова Сафа Гыйльфан Расиха Гыйльфанова Рәис Гыймадиев Әхмәт Гыймадов Айдар Гыймадиев Ләлә Гыймадиева Марсель Гыймазетдинов Зәбир ГЫЙМАЙ Тәбрис Гыймалетдинов Фирдүс Гыймалтдинов Лилия Гиматдинова Нәбирә Гыйматдинова Дания Гыймранова Дамир Гыйсметдин Хәнифә Гыйсмәтуллина
Мансур Гыйләҗев Мансур Аяз улы Гыйләҗев 1961 елның 29 гыйнварында туган.
Соңгы елларда авангард стилендә актив иҗат итүче драматург Мансур Гыйләҗевнең "Баскетболчы", "Туй күлмәге" кебек әсәрләре татар җәмәгатьчелегендә шактый көчле бәхәс тудырды: әлеге комедияләр милләткә кирәкме? Аларның фәлсәфи асылы нидә? М.Гыйләҗев "балаганнар" гына яза түгелме? Һәм башкалар.
Бервакыт сөйләшеп утырганда М.Гыйләҗев үзе болай дигән иде:
"Бүгенге көндә татар театрына яшьләрне җәлеп итү шактый авырга килә. Милләтнең йөзе, киләчәге булырдай егет-кызларның күбесе спектакльләрне өнәми, караса да, аңлап бетерә алмый. Бу - фаҗига. Шуны бераз гына булса да үзгәртим дип, заманында тирән эчтәлеккә һәм артык катлаулы фәлсәфи мәгънәгә ия булмаган "Казан егетләре"н тудырган идем. Яшьләр аны яратып кабул итте".
Әлеге сүзләрдә хаклык бар. Яшь тамашачы спектакльне карарга әзерлексез килә. Әсәрләрне аңлау, шуның нәтиҗәсендә тулы бер фикергә килү күпләребез өчен җиңел түгел. Түбән Камалылар Г.Камал театры сәхнәсендә уйнаган Һади Такташның "Җир уллары" трагедиясен карап чыкканнан соң, мин моның шулай икәненә тулаем инанган идем инде. Кайсыдыр мәктәптән килгән югары сыйныф укучыларын каршы алучы ата-аналарның: "Ничек, ошадымы спектакль?" - дигән соравына балалары: "Ярый инде. Бер мужик белән хатын, ут сүнгәч, кочаклашып биеделәр. Рәхәтләндек!" - дип җавап бирүе шаккатырды.
Мондый тирән мәгънәле спектакльне әсәр һәм, гомумән, Һ.Такташ иҗаты белән таныш булмаган яшьләрнең кара­выннан ниндидер җитди бәя көтү кирәкмидер дә. Ләкин мөгаллим кеше, театрга килер алдыннан, укучыларны трагедиянең сюжеты, проблематикасы белән мотлак таныштырырга тиеш. Әйе, күмәк барып спектакль карау, билет алып театрга кереп утырудан гына гыйбарәт булмыйча, тәҗрибәсез яшьләрне аны кабул итәргә күпмедер әзерләүне дә күздә тота.
Әйтергә кирәк, без - яшь буын - уйландыра торган, тирән мәгънәле әйберләрне авыррак кабул итәбез. Ә җиңел аңлаешлы, күп очракта, бүгенге тормышыбызга корылган уен-көлке күңелебезгә якынрак.
М.Гыйләҗев әсәрләре нәкъ менә шул "без яратканнарны" "без яратмаганнар" белән бергә кушканга, әлеге алым уңыш­лы нәтиҗәләргә китерсен өчен, чит илләр әдәбиятлары һәм сәнгатендәге кайбер үрнәкләргә еш мөрәҗәгать иткәнгә, вакыйгаларны заманчалаштырганга, төрле бәхәсләр китереп чыгара.
Ел ярымнар элек Әлмәт татар дәүләт драма театры, премьера буларак, М.Гыйләҗевнең "Туй күлмәге" комедиясен тәкъдим иткән иде. Әсәр турында фикерләр чуар булды. Үзем күзәтеп барган матбугат битләреннән мин шуларны аңладым: театр белгече Дания Гыймранова аны "үзенең рухы белән күбрәк яшьләр мәнфәгатен истә тотып" язылган дип билгеләсә, журналист Искәндәр Сираҗи "кыскасы, балаган" буларак бәяләп чыкты. Бәлки, башка төрле тәнкыйть сүзләре дә булгандыр.
Шулай ук "Туй күлмәге"нең жанры турында да шактый фикерләр яңгырады. Әсәрне комедия дип атау аның кысала­рын чикли төшә, эксцентрик (гаҗәпләндерү, шаккатыруга корылган, сәеррәк) дию дә ачып бетерә алмый, фантасмагория (хыялыйлыкка, саташуга нигезләнгән) буларак бәяләү дә дөрес­леккә туры килеп бетми. Ул күпкә катлаулырак. Биредә мәхәббәт турындагы вакыйгалар да, үзебездән җиңелчә көлү дә, бүгенгебезнең барлык аянычлы күре­нешләре дә ярылып ята. Алар гаҗәп­ләндерү, шаккатыру рәвешендә укучы-тамашачыга барып ирешә. "Әллә саташа инде бу герой", дип укып-тыңлап утырганда, үзебезнең үк шундый сыйфатларга күпмедер ия булуыбызны аңлыйсың.
Шул рәвешле, әлеге пьеса - шактый катлаулы күренеш. Алдарак искәртелганнәрдән чыгып, аның жанрын фантасмагорик-эксцентрик комедия дип билгеләсәк, бер дә ялгыш булмас.

Рамил ХАННАНОВ


© Әхмәт Дусайлы студиясе 2007-2013